De Oor-Zaak v.z.w.

Centrum voor Psychoanalyse

De Cahier 2015 is gepubliceerd.

Crisismomenten was dit jaar het werkthema van de New Lacanian School.

Charlotte Luyckx wervelt kritisch door de crisis in de gezondheidszorg. Het belang van de evaluatie en van opname-criteria weerspiegelen, volgens haar, de nood aan sociale controle. Ze passen in een beleid dat enkel nog gebaseerd is op de metingen van deskundigen.

Peter Decuyper heeft hard gewerkt om ons agressie en andere vormen van geweld en grensoverschrijdend gedrag, zoals het ageren en de passage à l’acte, verstaanbaar uit te leggen. De behandeling ervan, zoals bijvoorbeeld de straf, wordt geplaatst in een ruimere context die weliswaar genuanceerd de verantwoordelijkheid niet uit de weg gaat.
Het begrip slachtofferschap wordt in twee bijdragen concreet gemaakt.
Joost Demuynck toont in zijn rijke tekst hoe de liefdespassie de vrouw tot slachtoffer kan maken. Hij toont hoe de vrouw talrijke posities kan innemen en hoe de lichaamsbeleving daar mee aansluit.
Glenn Strubbe gebruikt de film ‘Her’ om te tonen dat man en vrouw elkaars slachtoffer kunnen zijn. De verwoestende kant van de man en de vrouw als een symptoom toont zich binnen de seksuele verhouding. Dit wordt doorgetrokken naar de ‘vrouwelijke’ wijze van analyse voeren.

Het onderdeel kliniek wordt ingevuld door Veronique Mariage. Ze beschrijft helder en concreet hoe ze de psychose herkent bij een jongen in een instelling en hoe dit haar tussenkomsten oriënteert.
Lucia D’Angelo geeft op een meeslepende manier de worsteling van de analyticus weer. Hij kijkt doorheen de oppervlakte van blits maatschappelijk succes om een dam op te werpen tegen het melanchole punt waar het subject dreigt te verdwijnen.

De tekst van Bassols leidt het laatste deel cultuur in. Iedereen heeft de mond vol van de economische crisis. De auteur opent onze ogen door de dubbelzinnigheid aan te tonen. We klagen dat we moeten inboeten. Maar het gaat over datgene wat eigenlijk in onszelf aan het werk is: de genieting. Het kapitalisme zorgde voor een handige vermomming en jaagt de mensen op tot een onbegrensd consumeren.
Joachim Cauwe bespreekt de liefde, haar zorgen en haar uitwegen. Hij toont hoe we een vorm uitvinden voor onze genieting en hoe we een bepaald beeld van onze partner cultiveren.
De afsluiter is het verslag van de avond met Abe Geldhof over zijn laatste boek “Alleen met kunst”. We leren van drie kunstenaars: een componist, een fotograaf en een schrijver. Hun werk bood oplossingen voor het onbehagen van dit leven.

Overheen alle bijdragen vormt de crisis een uitdaging. We moeten durven het duistere deel in ons gedrag onder ogen zien. Dit is het reële, het ongebreideld driftmatige. Het stelt ons op een bepaald ogenblik voor schut. De psychoanalyse, met zijn bijzondere ethiek, kan een uitweg tonen.


Er waren reeds 6 nummers van het tijdschrift Cahier in een nieuwe vormgeving gepubliceerd.

In Cahier 2014 bieden we u een bundeling aan van alle lezingen uit het werkjaar 2013-2014. Opnieuw houden we de vinger aan de pols. Allen getuigen ze van actuele onderwerpen, zowel in de kliniek als in de maatschappij. Deze twee onderdelen worden verder uitgewerkt .
In het eerste onderdeel over de kliniek staan we vooreerst stil bij de veelvuldige diagnostiek van het autisme. Twee teksten gaan hierop in.

Veerle De Wilde toont aan dat dit beeld evenveel onderscheiden verschijningsvormen heeft als de mensen die eraan lijden. Hun uiteenlopende bewerkingen en oplossingen om niet overspoeld te worden door hun autisme zijn vaak zeer creatief en vindingrijk. Haar zorgvuldige lezing onderscheidt hen van andere ziektebeelden die ze klinisch en theoretisch toelicht.

Joost Demuynck belicht de plaats van de ‘objecten’. Eerst schetst hij de evolutie van het begrip in de theorie. Daarna bespreekt hij de originele toepassing ervan vanuit de verslaggeving door Donna Williams van haar eigen ziekteproces.

Daarnaast kent iedereen uit het werkveld de toename van de diagnose ‘fibromyalgie’. Vanuit de aandacht voor het spreken en het particuliere levensverhaal legt Dries Dulsster uit dat er verschillende posities zijn die een subject tegenover dit lichamelijk lijden kan innemen.
In het tweede onderdeel over de maatschappij hebben we het over twee belangrijke tendenzen. Er wordt veel aandacht besteed aan het ouderschap en het langer leven.

De eerste auteur licht de belangstelling toe die ouders heden ten dage krijgen bij de geboorte van een kind. Ouder worden impliceert immers ook een ondervraging van het vervat zijn als subject in de omgang met het kind.

Miet De Muynck leest het fenomeen van de vergrijzing binnen het spanningsveld van de maatschappelijke platitudes. Ondanks de maatschappelijke evoluties willen ouderen worden gerespecteerd in hun eigen opvattingen over de verschillende levensterreinen.

In bovenstaande lectuur keren telkens de bekende thema’s terug. We gaan voor de eigenheid van elke mens, apart als hij is in zijn verhouding tot de taal. We beklemtonen de unieke en werkzame band van de overdracht als basis van ons werk. We kennen de beperkingen en de gevaren van een diepgravend spreken en oriënteren ons werk op maat van het subject om met het lastige leven om te gaan. De concrete psychoanalytische uitwerking daarvan komt in elke spreekbeurt specifiek aan bod in diverse klinische vignetten.

 

2013 bis brengt het eerste deel van de lezingen van het werkjaar 2012-2013 van de Oorzaak.
Vooreerst legt Joost Demuynck uit hoe het feit dat we kunnen spreken ons kopzorgen baart. We kunnen immers niet vanzelf en spontaan een seksuele relatie vormgeven.

De tweede tekst gaat in op het begrip ‘hechting’. We worden ermee om de oren geslagen. Alle soorten problematieken bij kinderen, en zelfs bij volwassenen en bejaarden, zijn heden ten dage daartoe te herleiden. Peter Decuyper biedt ons een boeiende, originele invalshoek.

Charlotte Luyckx brengt haar lezing van het concept psychose. Het leest als een trein hoe ze dit verbindt met een benaderingswijze in de kliniek.
David Teetaert beschrijft heel helder en concreet zijn werk met jongeren in de instelling. Hij maakt ons getuige van zijn scherpe blik op de logica van elke casus.

Tenslotte sluit Lieven Jonckheere de rij. Hij brengt verrassend vlot een aparte lezing van de rechtspraak waarbij het sterk gemediatiseerde fenomeen van het autisme een rol speelt.

 

In het jaarnummer 2013 verwijzen we naar de tijdsgeest: hoe die zich toont in de kliniek en op breder maatschappelijk vlak. De teksten bespreken mogelijke antwoorden hierop vanuit een psychoanalytische lezing van het symptoom.

Vooreerst bundelen we vier lezingen die getuigen van een originele invalshoek: Joost Demuynck in het denken over het symptoom, Catherine Roex over de overwaardering van de sport , Joachim Cauwe over de daderhulp en Lieve Billiet over het statuut van de vrouw in de geschriften van Freud en Lacan.

Daarnaast zijn er boeiende vertalingen van artikels rond gehandicaptenzorg, middelenmisbruik, het begrip responsabilisering tegenover grensoverschrijdend gedrag in de instelling en de behandeling van hypochondrie. Lees ook over de haastigheid van de hedendaagse mens. De lichtheid in een gevalsbespreking van een jonge vrouw is bijzonder. Aanvallen op de psychoanalyse, vanuit een pseudosciëntisme en vanuit het verwijt van haar oubollig karakter, worden gepareerd.

 

Cahier 2012 gaat grotendeels in op psychisch lijden bij kinderen en adolescenten.

Opnieuw drie lezingen: Joost Demuynck schetst het denken rond psychopathologie bij kinderen. Marie-Alice Oosterlinck bespreekt de concrete werking in een instelling. Adelheid de Witte werkt de band tussen zelfverwonding en kunst uit.

Daarnaast drie vertalingen: Dr. La Sagna over de adolescentie, Dr. Roy over opnamecriteria en één van drie medewerkers van Antenne 110 over de oriëntatie van een verblijf.

Tenslotte drie filmbesprekingen: Melancholia, La piel que habito en A dangerous method.

 

De jaargang van 2011 biedt wat invalshoeken over “Hoe de psychoanalyse werkt”. Er is de neerslag van drie lezingen: “ Een vrouw tussen moeder en dochter” van Joost Demuynck. Daarnaast de uitwerking van de zorg in een psychiatrische kliniek, “Psychiatrie en psychoanalyse, een boeiend koppel” door Stefaan Verlinden en de begeleiding in een ambulant centrum GGZ, met de nieuwe tendens van vermaatschappelijking van de zorg, gebracht door Glenn Strubbe.

Twee verrijkende vertalingen zijn toegevoegd over de mentale anorexie van het meisje door dr. Dewambrechies en over het autisme door dr. La Sagna. Jonas Verbauwhede rondt af met een bespreking van de documentaire over Banksy.

 

Cahier 2010 is uitverkocht.

Er zijn wel nog exemplaren van de andere vorige nummers te koop.

De nummers zijn te bestellen bij mietdemuynck@skynet.be tegen de prijs van 10€ (2011, 2014 en 2015) en 7€ (2012, 2013 en 2013bis) (+2€ portkosten)
op rek.nr. BE 06 7509 4293 3122.
Namens de redactieploeg,
Miet De Muynck

Hoofdredacteur